به طور کلی، هوش مصنوعی میتواند اقتصاد جهانی و شیوه کار کردن ما را به شکل قابلتوجهی تغییر دهد. بااینحال، نتیجه این تغییرات از پیش مشخص یا تضمینشده نیست و هنوز نمیدانیم هوش مصنوعی در نهایت چه تأثیری بر مشاغل، زندگی مردم و اقتصاد خواهد داشت.
برای اینکه این تغییرات در مسیر مثبتی پیش بروند، لازم است همه ما در شکل دادن به آینده هوش مصنوعی نقش داشته باشیم. همکاری و مشارکت جامعه میتواند کمک کند تا تأثیر هوش مصنوعی بر زندگی، مشاغل و اقتصاد، مثبت و سازنده باشد.
برای تصمیمگیری درست در این زمینه، ابتدا باید درک دقیقی از نحوه استفاده و گسترش هوش مصنوعی در اقتصاد داشته باشیم. به اطلاعات واقعی و پژوهشهای مبتنی بر شواهد نیاز داریم تا بتوانیم بر اساس آنها تصمیم بگیریم، برنامهریزی کنیم و اقدامات مؤثری انجام دهیم.
برای کمک به این هدف، گوگل نخستین نسخه از «ATLAS؛ مطالعه هوش مصنوعی و اقتصاد» را منتشر کرده است؛ یک مطالعه گسترده و در حال انجام که بدون شناسایی هویت افراد، بررسی میکند مردم چگونه از محصولات و ابزارهای هوش مصنوعی گوگل استفاده میکنند.
اولین مجموعه داده ATLAS (نسخه ۱. ۰) بر اساس ۱۵ میلیون تعامل میان انسان و هوش مصنوعی تهیه شده است. این دادهها از Gemini App، AI Mode و Gemini API جمعآوری شدهاند و اطلاعات هویتی افراد از آنها حذف شده. این ابزارها در مجموع هر ماه توسط بیش از یک میلیارد نفر استفاده میشوند.
دادههای ATLAS ۱. ۰، بیش از ۱۵۰ کشور، ۱۴۰ زبان، ۸۰۰ شغل و ۴۰۰۰ نوع فعالیت را پوشش میدهند. ATLAS جامعترین بررسی انجامشده تا امروز درباره نحوه استفاده واقعی مردم از هوش مصنوعی در مقیاس گسترده است.
ATLAS نشان میدهد مردم چگونه از ابزارهای هوش مصنوعی گوگل برای انجام کارهای مختلف، هم در محیط کار و هم در زندگی روزمره، استفاده میکنند.
گزارش ATLAS ۱. ۰ تصویری اولیه از حوزهای ارائه میدهد که با سرعت زیادی در حال تغییر است: تواناییهای هوش مصنوعی در حال پیشرفت هستند، شیوه استفاده از آن نیز در حال تغییر است و روشهای بررسی تأثیر هوش مصنوعی بر اقتصاد هنوز در حال توسعهاند.
از ATLAS ۱. ۰ چه چیزهایی یاد میگیریم؟
در ادامه، چند مورد از جالبترین یافتههای اولیه را میبینیم:
- استفاده از هوش مصنوعی در محیط کار گسترده است، اما هنوز محدود: تقریباً در همه صنایع و در ۶۸٪ از مشاغل آمریکا از هوش مصنوعی استفاده میشود. این مشاغل در مجموع ۹۰٪ از کل اشتغال در آمریکا را تشکیل میدهند. با این حال، افراد معمولاً فقط برای بخشی از کارهایشان از هوش مصنوعی کمک میگیرند. بهطور میانگین، هوش مصنوعی در هر شغل برای حدود ۲۱٪ از کارها استفاده میشود.
- بیشتر افراد از هوش مصنوعی برای کمک گرفتن استفاده میکنند، نه انجام کامل کارها: دادههای ATLAS نشان میدهد مردم بیشتر برای ایدهپردازی، برنامهریزی، پیدا کردن اطلاعات و یادگیری از هوش مصنوعی کمک میگیرند. کارهایی مثل طراحی خلاقانه و آزمایش فرضیهها که در گروه «کارهای فکری غیرتکراری» قرار میگیرند، سهم بیشتری از استفاده از هوش مصنوعی در محیط کار دارند. این نوع کارها ۶۵٪ از تعاملات کاری با هوش مصنوعی را تشکیل میدهند، درحالیکه سهم آنها از کل فعالیتهای اقتصادی ۳۵٪ است. با این حال، در کمتر از ۱۰٪ موارد، هوش مصنوعی یک کار را از ابتدا تا انتها بهطور کامل انجام میدهد.
- استفاده از هوش مصنوعی فقط به کارهای اداری و تخصصی محدود نمیشود و در مشاغل فنی و عملی هم کاربرد دارد: استفاده از هوش مصنوعی فقط مخصوص مشاغلی نیست که بیشتر به دانش و کار فکری نیاز دارند. افراد شاغل در مشاغل فنی و عملی، مانند تعمیرکاران خودرو و مکانیکهای صنعتی، هرچند کمتر از سایر مشاغل، از هوش مصنوعی بهعنوان یک دستیار برای پیدا کردن مشکل، عیبیابی و یادگیری در حین کار استفاده میکنند. این افراد هنگام استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی، دو برابر بیشتر از سایر کاربران از قابلیتهای چندرسانهای، مانند ساخت تصویر یا ویدئو، استفاده میکنند. برای مثال، تعمیرکاران خودرو و مکانیکهای صنعتی از هوش مصنوعی برای بررسی نتایج پیچیده آزمایشها، پیدا کردن مشکل در سیمکشی برق و بررسی میزان فرسودگی دستگاهها استفاده میکنند.
- هوش مصنوعی در خانه هم کاربردهای مفیدی دارد که معمولاً در آمار اقتصادی دیده نمیشوند، بهویژه برای کارهای اداری و وقتگیر: بیش از ۸۶٪ تعاملات با ابزارهای هوش مصنوعی در ATLAS خارج از محیط کار انجام میشود. مردم از هوش مصنوعی برای کارهایی استفاده میکنند که معمولاً در آمار اقتصادی ثبت نمیشوند؛ از جمله کارهای روزمره در خانه، مانند تحقیق درباره خرید و کمک گرفتن برای استفاده از وسایل و ابزارها، و همچنین کارهای اداری دشوار و وقتگیر، مانند استفاده از خدمات دولتی برای پرداخت مالیات، دریافت مجوز و پیگیری جریمهها.
- استفاده از هوش مصنوعی در کشورهای مختلف تا حد زیادی با سطح درآمد آنها مرتبط است، اما استثناهایی هم وجود دارد: هوش مصنوعی در سراسر جهان گسترش پیدا کرده است. دادههای ATLAS نشان میدهد مردم در بیش از ۱۵۰ کشور و منطقه که ۹۹٪ جمعیت جهان را تشکیل میدهند، از هوش مصنوعی استفاده میکنند. تنوع زبانهای مورد استفاده در ATLAS هم این موضوع را نشان میدهد. زبان انگلیسی تنها حدود یکسوم گفتگوهای مردم با هوش مصنوعی را تشکیل میدهد و مردم برای انجام کارهای پیچیده، لزوماً زبان مادری خود را کنار نمیگذارند.
دادهها همچنین نشان میدهند که میزان استفاده از هوش مصنوعی بهازای هر نفر، تا حد زیادی با سطح درآمد یک کشور ارتباط دارد. این موضوع نگرانیهایی درباره ادامه شکاف دیجیتال ایجاد میکند. با اینحال، این رابطه همیشه وجود ندارد. برای مثال، برخی کشورهای با درآمد متوسط در آمریکای جنوبی و خاورمیانه، تقریباً به اندازه کشورهای پردرآمد از هوش مصنوعی استفاده میکنند.
ATLAS چگونه ساخته شده است؟
اطلاعات ATLAS با کمک ابزار OCTO از Google DeepMind تهیه شده است. این ابزار میتواند حجم زیادی از متنهای نامنظم، مثل گفتگوهای کاربران با هوش مصنوعی، را بررسی و آنها را به اطلاعات منظم و دستهبندیشده تبدیل کند.
ATLAS با رعایت بالاترین استانداردهای حفظ حریم خصوصی ساخته شده است. ابتدا اطلاعاتی که میتوانند هویت افراد را مشخص کنند، حذف میشوند. سپس چند مرحله حفاظتی دیگر انجام میشود تا اطلاعات حساس احتمالی نیز حذف شود و ارتباط میان این دادهها و اطلاعات اصلی کاربران از بین برود. در نهایت، گفتگوها خلاصه میشوند و این خلاصهها در گروههایی قرار میگیرند که اطلاعات چندین کاربر را در بر میگیرد.
قدم بعدی چیست؟
این تازه شروع کار است. نسخه ۱. ۰ از ATLAS آغاز یک پروژه بلندمدت است. تواناییهای هوش مصنوعی همچنان در حال پیشرفت است و مردم هم هر روز راههای جدیدی برای استفاده از آن پیدا میکنند. روشهای تحقیق برای بررسی تأثیر هوش مصنوعی نیز همزمان در حال تغییر و پیشرفت هستند.
هنوز پرسشهای زیادی درباره تأثیر هوش مصنوعی بر اقتصاد وجود دارد که برای پاسخ به آنها به پژوهشهای بیشتری نیاز است.
البته ATLAS همه کاربردهای اقتصادی هوش مصنوعی را پوشش نمیدهد. برای مثال، محصولاتی مانند Google Workspace، Google Translate و AI Overviews که میلیاردها کاربر و تعامل دارند، در این بررسی در نظر گرفته نشدهاند. پلتفرمهای سازمانی مانند Google Cloud و Gemini Enterprise و همچنین برخی از جدیدترین قابلیتهای هوش مصنوعی، مانند agentic coding و world models، نیز در ATLAS بررسی نشدهاند.
با ادامه توسعه ATLAS و گسترش دامنه و قابلیتهای آن، تلاش می شود درک دقیقتری از تغییراتی که هوش مصنوعی در اقتصاد ایجاد میکند به دست آید. این اطلاعات برای پژوهشگران، سیاستگذاران، کسب و کارها کارکنان و دیگر فعالان اقتصادی مفید خواهد بود تا همه با همکاری یکدیگر مسیر استفاده از هوش مصنوعی را به شکلی پیش ببریم که به زندگی مردم کمک کند.
